شاخص فنّاوری
سخني با خوانندگان
شبکه متخصصان ارزيابی و آينده پژوهی فنّاوری
ما، مجموعه گروه آينده پژوهی و ارزيابی فنّاوری در مؤسسه مطالعات و تحقيقات فنّاوری برآنيم كه در قالب ايجاد و تقويت شبکه همکاری بين متخصصان و نهادهای ارزيابی و آينده پژوهی فنّاوری، زمينهها و ساختارهای نهادی و رفتاری ”ارزيابی و آينده پژوهی فنّاوری“ را در كشورمان برای تصميم گيری و سياست گذاری تقويت نمائيم. با اميد به آينده، در شمارههاي بعدي نشريه به توضيح بيشتر پيرامون اين ”نقش“ خواهيم پرداخت.
در اين شماره نشريه شاخص فنّاوری، گروه آينده پژوهی و ارزيابی فنّاوري به طور اجمال معرفی شده و در شمارههاي بعدي سعی خواهد شد براساس ارزيابی های بعمل آمده در سطح جهانی از سطح فنّاوري کشورهای مختلف، جايگاه ايران در ارزيابيهای مذکور تصريح شود. با توجه به اينکه اين مدلها و شاخصها با اهداف و روش شناختی های متفاوتی تهيه و منتشر می شوند، لازم است قبل از بکارگيری نتايج آنها در سياست گذاری و تصميم گيری، مورد نقد و بررسی قرارگيرند. بديهی است نتايج اين شاخصها و ارزيابيها به منزله ديدگاه گروه آينده پژوهی و ارزيابی فنّاوري يا مؤسسه مطالعات و تحقيقات فنّاوری نمي باشد، بلکه صرفاً به منظور اطلاع از ارزيابی های بعمل آمده در سطح جهانی است.
معرفی گروه آيند پژوهی و ارزيابی فنّاوري
گروه آينده پژوهی و ارزيابی فنّاوري، يکی از گروه های فعال مؤسسه مطالعات و تحقيقات فنّاوری وابسته به سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ايران است که ماموريت آن عبارت است از:
o طراحي و بكارگيري روشهاي پژوهشي پيشرفته براي تحليل و ارزيابي سيستمهاي توسعه و حمايت از فنّاوري و نوآوري
o كمك به تبادل دانش ارزيابي و آينده پژوهي فنّاوري و سنجش نوآوري در جامعه
وظايف اصلی گروه آينده پژوهی و ارزيابی فنّاوري به شرح ذيل می باشند:
§ ارزيابي سياستها و راهبردها و برنامههاي توسعه فنّاوري در سطح ملي و بخشي
§ ارزيابي سطح و روند توسعه فنّاوري در زمينههاي مختلف در سطح ملي و بينالمللي
§ مطالعه فنون آيندهپژوهي و ارزيابي آثار فنّاوريهاي جديد و نوظهور به منظور تعيين راهبردهاي توسعة فنّاوري
§ ارزيابي و مميزي فنّاوري و نوآوري در راستاي توسعه صنايع كوچك، زود بازده و كارآفرين در كشور
§ مطالعه در خصوص ارزيابي عملكرد حمايت از مخترعان، مبتكران و مؤسسات كارآفرين
§ مطالعه در خصوص ارزيابي عملکرد مراکز فنّاوري و مراکز رشد
§ پژوهش در زمينه نحوه ارزيابي برنامههاي اشاعه فنّاوري (جشنوارهها، نمايشگاهها و فنّ بازارها ...)
§ شناسايي عوامل مؤثر در افزايش نقش بخش خصوصي در فعاليتهاي توسعه فنّاوري و نوآوري
§ برگزاري دورههاي تخصصي و همايشهاي علمي در زمينه آيندهپژوهي و ارزيابي فنّاوري
تهران: ميدان فردوسي، خ انقلاب، خ شهيدموسوي(فرصت)پلاك71، سازمان پژوهشهای علمی وصنعتی ايران،
مؤسسه مطالعات و تحقيقات فنّاوري، گروه آينده پژوهی و ارزيابی فنّاوري، طبقه پنجم، اتاق شماره 512
Tel: (098)-021-88828054
Fax: (098)-021-88838327
E-mail: iota@irost.org
http://www.irost.org/persian/academic/images/newsite/141.pdf
بودجه پژوهشی سال ۱۳۸۵ = ۱۱۰۰۰ میلیارد ریال
بودجه پژوهشی سال ۱۳۸۶(پیش بینی) = ۲۶۰۰۰ میلیارد ریال
------------------------------------------
منبع: خبرگزاری اقتصادی ایران
۱۵ مرداد ۱۳۸۶ شماره ۲۸۰۰۱
|
تعداد خوشه هاي صنعتي تا پايان فروردين ۱۳۸۶ | ||||
|
شناسايي شده |
در حال مطالعه |
در حال اجرا |
به بهره برداري رسيده |
|
|
۱۱۹ |
۱۷ |
۸ |
۱ |
|
منبع:سازمان صنايع كوچك و شهركهاي صنعتي ايران
کانون تفکر نظام ارزيابي فناوري
خوشه هاي علم و فناوري نمادی فراتر از پارکهای فناوری
سهراب دل انگيزان# : عضو هيات علمي دانشگاه رازي و دانشجوي دکتري اقتصاد دانشگاه اصفهان
مصطفي دين محمدي: دانشجوي دکتري اقتصاد دانشگاه اصفهان
سميرا فرشاديان: کارشناس مديريت و برنامه ريزي آموزشي
چکيده:
از نيمه دوم قرن بيستم تا کنون الگوهاي متفاوتي از مدلهاي رشد و توسعه صنعتي در جهان تجربه گرديده است. تجارب موفق ايتاليا در شکل دهي به خوشه هاي صنعتي و سپس تجارب موفق بسياري از کشورها در پذيرش و بکار گيري اين الگو در جهان، همگرايي بنگاههاي کوچک و متوسط مقياسSMEs، نهادهاي عمومي و دولتي و بخشهاي خدمات دهنده پشتيبان را در محدوده جغرافيايي خاصي امکان پذير نمود. نظريه خوشه هاي صنعتي پورتر در دهه 1990 و تداوم ادبيات مربوطه توسط سايرين پشتيباني نظريه مربوطه را به گونه مناسبي بوجود آورده است. خوشه هاي علم و فناوري نوع پيشرفته و بازنگري شده از خوشه هاي صنعتي است. در خوشه هاي علم و فناوري دانشگاهها، سرمايه هاي مخاطره پذير ، SMEs ها، بخشهايي از بنگاههاي بزرگ بين المللي و پيشرو، R & D بنگاههاي با فناوري برتر، پارکهاي فناوري، سرمايه انساني ماهر و نيمه ماهر، و نهادهاي عمومي با يکديگر مرتبط شده در فضاي جغرافيايي مشخصي از منطقه محدوده هاي قانوني و خدماتي شهرهاي بزرگ و مزيت دار در زمينه کالاها و خدمات با فناوري برتر، قرار ميگيرند. ارتباطات عمودي و افقي برقرار شده بين اين عناصر، فرايند رقابت پذيري و بهره برداري از صرفه هاي اقتصادي ناشي از مقياس، تنوع و تجمع محلي و شهري را امکان پذير مينمايد. تجربه کشور هاي متفاوت در خصوص خوشه هاي علم و فناوري نشان از يک انتخاب استراتژيک با عزم جدي دولتها براي شکل دهي و بهره برداري از اين نوع از خوشه بندي را نشان ميدهد. پدر خوشه هاي علم و فناوري خوشه سيليکون ولي(Silicon Valley) در امريکا است. خوشه هاي علم و فناوري بنگلور هند، اينکهون کره، ژانگوانکون چين، هيسنچائو تايوان، ابر کريدور چندرسانه اي مالزي، پار ک تکنولوژي استراليا، پارک نرم افزاري تايلند، همگي تجارب متفاوت کشور هاي جهان را در اين خصوص نشان ميدهند. اين مطالعه به دنبال بيان ادبيات نظري خوشه هاي صنعتی و فناوري، الزامات خوشه هاي علم و فناوري را با تمر کز بر همکاري دولت، دانشگاه و صنعت، مورد بررسي و مداقه علمي قرار خواهد داد. به نظر ميرسد نتايج اين مقاله بتواند در نگاه منطقي تر و کارشناسانه تر دست اندر کاران برنامه هاي توسعه ملي و صنعتي موثر واقع گردد.
واژه گان کليدي:
خوشه صنعتي، خوشه علم و فناوري، صرفه هاي اقتصادي ناشي از تجمع
#: مسئول مکاتبات
نشانی: کرمانشاه، بلوار شهید بهشتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه اقتصاد. delangizan@razi.ac.ir
تلفن : 09183332943
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
|
|
|
|
|
|
تهران، ايرنا ۸۶/۰۵/۱۰ اولين همايش "ارزيابي فناوري سلامت" با حضور مديران بخش سلامت و تجهيزات پزشكي كشور و معاون دارو و غذاي وزارت بهداشت روز چهارشنبه در دانشگاه علوم پزشكي دانشگاه شهيد بهشتي تهران گشايش يافت. تاريخچه پيدايش علم "ارزيايي فناوري سلامت" يا HTA دكتر "محمداسماعيل اكبري" دبير علمي اين همايش و استاد دانشگاه شهيد بهشتي ارزيابي فناوري سلامت را بالاتر از علم عادي گروه پزشكي بیان نمود كه چگونگي بهرهگيري از علم پزشكي را استاندارد ميكند. وی با اشاره به اينكه در طول ۳۰سال گذشته همه كشورهاي پيشرفته صاحب ساختاري براي اين ارزيابي مديريتي شدهاند، از نبود چنين ساختاري در كشور كه از نظر علمي بتواند پاسخگوي نيارهاي مديريتي سلامت باشد ابراز تاسف كرد و افزود: دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي با همكاري بخش غير دولتي، به اميد آنكه وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي نسبت به راهاندازي يك ساختار ارزيابي فناوري سلامت اقدام نمايد، اولين سمينار ارزيابي فناوري سلامت را برگزار ميكند. دكتر "رسول ديناروند" معاون دارو و غذاي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي طي سخناني در اين همايش در اينباره اظهار داشت وزارت بهدشت، براي ساختاربندي علم ارزيابي فناوري سلامت به دنبال طرح مناسبي است. وي خاطرنشان كرد متاسفانه در كشور چنين ساختاري وجود ندارد، اما دكتر زالي رييس دانشگاه علوم پزشكي بهشتي نويد داده است اين ساختار را در يكي از بيمارستانها ايجاد كند. وي گفت در زمينه دارو نيز مشكلات زيادي وجود دارد كه بهرهگيري از HTAبه رفع اين مشكلات كمك ميكند. دكتر "عليرضا زالي" رييس دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نيز در اين همايش بر ضرورت ايجاد HTAيا ارزابي فناوري سلامت در كشور تاكيد كرد و گفت براي صرفه جويي و به هدر نرفتن منابع مالي كشور همه دست اندركاران بهداشت و سلامت در قبال مردم مسوول هستند و بايد مثل ساير كشورهاي پيشرفته در اين زمينه اقدام كنند. در اين همايش كه تا روز پنج شنبه ادامه داشت دكتر شهرام يزداني عضو هيات علمي و رييس مركز مطالعات آموزش پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي نيز درباره اجزاي استاندارد و تعميم پذيري گزارشهاي ارزیابی فناوری سلامت به ارائه مطلب پرداخت http://www2.irna.ir/fa/news/view/line-12/8605100896132355.htm |
|
|
|
|
|
کانون تفکر نظام ارزیابی فناوری
|
قانون «Rosnanotech» برای توسعه فناوری نانو | |
|
دولتمردان روسیه معتقدند که توسعه فناوری نانو میتواند سریعاً اقتصاد روسیه را متحول کرده و منافع زیادی را عاید شهروندان روسیه کند. به اعتقاد آنها بخشهایی همچون انرژی، متالوژی، فناوری های ذخیره انرژی، داروسازی و فیبرهای جدید با توجه به پتانسیل روسیه در این زمینه ها از اولویت های اصلی تحقیق و توسعه فناوری نانو هستند. از اینرو، اخیرا دومای روسیه قانونی تحت عنوان قانون «Rosnanotech» تصویب کرده است که بر اساس آن، چارچوب مقررات همکاری در فناورینانو مشخص شده است. بر اساس این قانون سازمان توانمندی برای همکاری با سیاستمداران در قلمرو فناورینانو ایجاد خواهد شد که قادر به داشتن حساب بانکی در خارج از روسیه و بانک مرکزی این کشور است. این قانون تمام پروژههای فناورینانو که در روسیه اجرا میشوند را کنترل کرده و اولویتها را مشخص میکند. پیشبینی شده است که دولت در حدود75/7 میلیارد دلار برای یک دوره سه ساله برای تامین مالی فعالیتهای همکاری اختصاص دهد. همچنين، سرمایهگذاری دولت روسیه در طی سه سال آینده برای خرید تجهیزات مورد نیاز برای تحقیق و توسعه در فناوری نانو در جهت کاهش وابستگی این کشور به مواد خام و ایجاد تنوع در ساختار درآمدی آن، بالغ بر 1/1 میلیارد دلار (90% اهداف غیرنظامی و 10 % اهداف نظامی) خواهد بود مسالهای که حتی محققان را نگران کرده است این است که این قانون باعث شکلگیری انحصار در حوزه فناورینانو شده و این امر به نوبه خود فرصتهای بازار آزاد برای انتخاب رقابتیترین ایدهها را محدود میکند. امروزه مراکز تحقیقاتی روسیه اغلب بر نانو مواد متمرکز شده و حوزههای آیندهداری مانند نانوزیستفناوری و تولید انرژی را فراموش کردهاند. بر اساس گزارش ستاد ویژه توسعه فناوری نانو، این پیشنویس بهدنبال اجرای سیاستهای علمی، نوآوری و فناوری بوده و توسعه فناوریهای پیشرفته، زیرساخت های نوآوری و اجرای پروژه های صنعتی فناوری نانو را تسهیل میکند. | |
|
قانون کانون تفکر نظام ارزيابی فنّاوری:
کپی رايت نه، رايت کپی
پیش نیاز برنامه ریزی توسعه فناوری، نگاشت فضای تکنولوژیک موجود و پیش رو است. اطلاع کامل و دقیق از حوزههای مختلف تکنولوژیک موجود و ارتباطات آنها با یکدیگر، روند توسعه آنان، توانمندیهای موجود، و زمینههای مورد تحقیق و توسعه، نقاط قوت و ضعف، فرصتها و تهدیدها، پتانسیل، و مسیر پیش رو روش می سازد. یکی از ابزارهای تحلیل در این زمینه "درخت فناوری" (Tech Tree) است. درخت فناوری را می توان به صورت کلی (در تمامی حوزهها) یا در یک حوزه تکنولوژیک خاص ترسیم نمود.
درخت فناوری، ما را در چندین فعالیت کلیدی در حوزه مدیریت فناوری و سیاستگذاری آن یاری میدهد:
- ممیزی فناوری،
- پیشبینی فناوری،
- مسیرنماسازی، و آیندهنگاری فناوری.
مهمترین اهداف از ترسیم "درخت فناوری" عبارتند از:
· دستیابی به نگرشی کلنگرانه در مورد حوزههای فناورانه موجود و آینده
· درک روشن شبکه فناوریها و ارتباطات گرهها با یکدیگر
· تبیین جایگاه یک فناوری در میان کل فناوریها و شفافسازی تعاملات آن
· فهم روند تکامل فناوریها و چشمانداز آینده
· شناسایی نقاط قوت و ضعف خود (شاخههای ضعیف یا کارنشده)
· شناسایی فرصتها و تهدیدهای پیش رو (در حوزه فناوری)
· سیاستگذاری علوم و فناوری و تعیین زمینههای تحقیق و توسعه
· جلوگیری از دوبارهکاریها و افزونگی فناورانه
ترسیم "درخت فناوری" در کشور یا سازمان، ما را در فهم وضعیت موجود و فضای پیش رو، و نحوه سرمایهگذاری در فناوریهای موردنیاز یاری میرساند.
منبع:
محمدرضا میرزاامینی( 1385 ) : درخت فناوری ی، اندیشگاه شریف.

