ارزیابی فناوری در فرآیند تجاریسازی
1- تحقیق: مشاهدات و تجربیات بدست آمده در خلال فعالیتهای تحقیقاتی غالباً منجر به کشفیات و اختراعات میشود. یک اختراع عبارت است از هر فرآیند، ماشین یا ترکیبی از مواد که مفید و سودمند باشد. بیشتر مواقع چند محقق در یک اختراع سهیم هستند.
2- افشای اولیه: برقراری ارتباط اولیه با دفتر ثبت فناوری برای بحث در خصوص اختراع و کسب راهنمایی دربارهی نحوهی افشا، ارزیابی و فرآیند حفاظت که در ذیل توضیح داده میشوند.
3- افشای اختراع: ابلاغ کتبی اختراع به دفتر ثبت فناوری که نقطهی شروع فرآیند رسمی انتقال فناوری است. این اعلامیه به عنوان یک سند محرمانه حفظ میشود و در آن باید تمامی جوانب طرح با جزئیات، شرح داده شود تا امکان بررسی گزینههای مختلف تجاریسازی و اقناع مشتری فراهم آید.
4- ارزیابی: به دورهای گفته میشود که در آن متخصصین ثبت فناوری به مرور اطلاعات افشا شده، جستجو در حق اختراعهای ثبت شده، تحلیل بازار و فناوریهای رقیب میپردازند تا پتانسیل تجاری سازی اختراع را تعیین کنند. بر مبنای این ارزیابی استراتژی واگذاری حقامتیاز به یک شرکت موجود یا راهاندازی یک شرکت جدید مشخص میشود.
5- حفاظت: فرآیندی است که برای حفاظت اختراع پیگیری میشود تا انگیزهی لازم در شخص ثالث برای تجاری سازی ایجاد شود. روش رایج برای حفاظت حق اختراع است که برای این کار باید در دفتر حق اختراع کشور محل اختراع پرونده تشکیل داد و در صورت لزوم در سایر کشورها نیز آن را به ثبت رسانید.
6- بازاریابی: پس از معرفی فناوری به دفتر ثبت فناوری، کارشناسان شرکتهایی را که تجربه، منابع و شبکههای کسبوکار لازم برای عرضهی فناوری به بازار را دارا هستند شناسایی میکنند. این کار ممکن است به واگذاری حقامتیاز به یکی از این شرکتها یا شکلگیری یک شرکت جدید منتهی شود.
7- الف): اگر ایجاد یک کسبوکار جدید به عنوان مسیر بهینهی تجاریسازی انتخاب شد، دفتر ثبت فناوری به بنیانگذاران شرکت جدید در برنامهریزی و ایجاد شرکت و تأمین سرمایهی مورد نیاز برای راهاندازی کمک میکنند.
7- ب): اگر بهترین راه تجاریسازی استفاده از یک یا چند شرکت موجود بود، کارشناس دفتر گیرندگان بالقوهی امتیاز را شناسایی کرده و علایق، هدفها و برنامههای مشترک برای تجاری سازی کامل فناوری را شناسایی میکند.
8- واگذاری حق امتیاز: تفاهمنامهی واگذاری حق امتیاز قراردادی است مابین دانشگاه و شخص ثالثی که طی آن حقوق دانشگاه بر فناوری در ازای منافع مادی یا غیرمادی به آن شخص واگذار میگردد. این تفاهمنامه در هر دو حالت بیانشده در قسمت 7 کاربرد دارد. مفهومی به نام تفاهمنامهی اختیار نیز وجود دارد که از آن برای دادن فرصت به شخص ثالث برای ارزیابی فناوری و بازار آن پیش از خرید حق امتیاز استفاده میشود.
9- تجاریسازی: شرکت گیرندهی حق امتیاز به توسعهی فناوری و سرمایهگذاری در آن برای تولید محصول یا خدمت میپردازد. این مرحله ممکن است در برگیرندهی، تحقیق و توسعه، کسب مجوزهای قانونی، بازاریابی و فروش، پشتیبانی، آموزش و نظایر آن باشد.
10- درآمد: درآمد دریافتی از محل حق امتیاز میان سرمایهگذاران و دانشکدهها و مراکز تحقیقاتی و بودجهی عمومی دانشگاه توزیع میشود تا در فعالیتهای بعدی به کار گرفته شوند. در مورد ضوابط تقسیم درآمد در قسمت بعد توضیح داده میشود.
(منبع : مرکز کارآفرینی دانشگاه صنعتی شریف)

