خوشه هاي علم و فناوري

خوشه هاي علم و فناوري نمادی فراتر از پارکهای فناوری

سهراب دل انگيزان^# : عضو هيات علمي دانشگاه رازي و دانشجوي دکتري اقتصاد دانشگاه اصفهان

مصطفي دين محمدي: دانشجوي دکتري اقتصاد دانشگاه اصفهان

سميرا فرشاديان: کارشناس مديريت و برنامه ريزي آموزشي

چکيده:

از نيمه دوم قرن بيستم تا کنون الگوهاي متفاوتي از مدلهاي رشد و توسعه صنعتي در جهان تجربه گرديده است. تجارب موفق ايتاليا در شکل دهي به خوشه هاي صنعتي و سپس تجارب موفق بسياري از کشورها در پذيرش و بکار گيري اين الگو در جهان، همگرايي بنگاههاي کوچک و متوسط مقياسSMEs، نهادهاي عمومي و دولتي و بخشهاي خدمات دهنده پشتيبان را در محدوده جغرافيايي خاصي امکان پذير نمود. نظريه خوشه هاي صنعتي پورتر در دهه 1990 و تداوم ادبيات مربوطه توسط سايرين پشتيباني نظريه مربوطه را به گونه مناسبي بوجود آورده است. خوشه هاي علم و فناوري نوع پيشرفته و بازنگري شده از خوشه هاي صنعتي است. در خوشه هاي علم و فناوري دانشگاهها، سرمايه هاي مخاطره پذير ، SMEs ها، بخشهايي از بنگاههاي بزرگ بين المللي و پيشرو،  R & D  بنگاههاي با فناوري برتر، پارکهاي فناوري، سرمايه انساني ماهر و نيمه ماهر، و نهادهاي عمومي با يکديگر مرتبط شده در فضاي جغرافيايي مشخصي از منطقه محدوده هاي قانوني و خدماتي شهرهاي بزرگ و مزيت دار در زمينه کالاها و خدمات با فناوري برتر، قرار ميگيرند. ارتباطات عمودي و افقي برقرار شده بين اين عناصر، فرايند رقابت پذيري و بهره برداري از صرفه هاي اقتصادي ناشي از مقياس، تنوع و تجمع محلي و شهري را امکان پذير مينمايد. تجربه کشور هاي متفاوت در خصوص خوشه هاي علم و فناوري نشان از يک انتخاب استراتژيک با عزم جدي دولتها براي شکل دهي و بهره برداري از اين نوع از خوشه بندي را نشان ميدهد. پدر خوشه هاي علم و فناوري خوشه سيليکون ولي(Silicon Valley) در امريکا است. خوشه هاي علم و فناوري بنگلور هند، اينکهون کره، ژانگوانکون چين، هيسنچائو تايوان، ابر کريدور چندرسانه اي مالزي، پار ک تکنولوژي استراليا، پارک نرم افزاري تايلند، همگي تجارب متفاوت کشور هاي جهان را در اين خصوص نشان ميدهند. اين مطالعه به دنبال بيان ادبيات نظري خوشه هاي صنعتی و فناوري،  الزامات خوشه هاي علم و فناوري را با تمر کز بر همکاري دولت، دانشگاه و صنعت، مورد بررسي و مداقه علمي قرار خواهد داد. به نظر ميرسد نتايج اين مقاله بتواند در نگاه منطقي تر و کارشناسانه تر دست اندر کاران برنامه هاي توسعه ملي و صنعتي موثر واقع گردد.

واژه گان کليدي:

خوشه صنعتي، خوشه علم و فناوري، صرفه هاي اقتصادي ناشي از تجمع

#: مسئول مکاتبات

نشانی: کرمانشاه، بلوار شهید بهشتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه اقتصاد.       delangizan@razi.ac.ir

تلفن : 09183332943                        

 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

اصل مقاله را در لینک ذیل می توانید دنبال نمائید: